Een goed uitgebalanceerde luisterruimte met de gepatenteerde oplossingen van GIK

Bij GIK Acoustics hebben we het vaak over basvallen. Aangezien het akoestisch behandelen van kleine ruimtes onze specialiteit is, is dat maar goed ook, want basfrequenties vormen de grootste uitdaging voor een geweldig geluid in kleine ruimtes. Onze basvallen vormen de hoekstenen van ons assortiment, omdat je er in elke ruimte een geweldige strategie voor basdemping mee kunt toepassen, met uitstekende resultaten binnen elk budget. Onze FlexRange®-basvangerpanelen, Amplitude™-basvangerpanelen en Scopus-basvangers presteren allemaal uitstekend in hun categorie. Maar een ruimte bestaat uit meer dan alleen bas.

Problemen met de hoge tonen?

De term ‘basvanger’ is weliswaar algemeen bekend en wordt veel gebruikt, maar is niet de meest nauwkeurige omschrijving voor sommige van deze producten, die eigenlijk beter als breedbandabsorbers kunnen worden beschouwd. Ja, ze absorberen bas, maar ze absorberen ook hoge tonen. Dus als je genoeg breedbandabsorbers in de ruimte hebt om de bas echt aan te pakken, heb je ook het hoge bereik van de ruimte ingrijpend veranderd – soms zelfs tot het punt van overdemping. Het komt zelfs vaak voor dat klanten bij ons komen om hun akoestische strategieën te verbeteren, omdat die misschien te veel absorptie van hoge frequenties hebben en te weinig basabsorptie.

Gelukkig kan GIK je helpen. We hebben verschillende opties om zowel de bas als het midden- en hoogfrequentiebereik in je ruimte aan te pakken. Laten we het dus eerst hebben over akoestische strategieën, en daarna alle beschikbare opties bekijken om een bepaalde ruimte of oppervlak te behandelen, vanuit het perspectief van het werken met hoge frequenties.

Een goed uitgebalanceerde ruimte creëren

Hoewel ruimtes die geweldig klinken wel wat gemeenschappelijke kenmerken hebben, is de klankkleur van een ruimte grotendeels een kwestie van smaak. In kleine ruimtes geef ik bijvoorbeeld de voorkeur aan minder galm dan sommigen. Dat komt omdat ik veel aan audioproductie en mixen doe, dus ik hoor de galm liever in de opname zelf om de mix goed te krijgen, zonder dat mijn ruimte er zelf extra galm aan toevoegt. Voor een opname- of liveroom zou ik echter wel meer galm kunnen waarderen, mits die goed onder controle is en aangenaam klinkt. Ook bij audiofiele luisterruimtes en thuisbioscopen lopen de smaken sterk uiteen. Persoonlijke voorkeur en het doel zijn dus belangrijke factoren bij het creëren van een goed klinkende ruimte.

De daadwerkelijke grootte van de ruimte speelt ook een grote rol in de geluidskwaliteit. Geluid verplaatst zich ongeveer één voet per milliseconde en reflecties onder de echodrempel – meestal zo’n 20 ms of meer – zijn behoorlijk problematisch voor een goede geluidsweergave (zie Unpacking ETC voor meer info). Daarom moeten we nadenken over alle reflecties die we in onze ruimte kunnen tegenkomen, waar het geluid minder dan 20-25 voet hoeft af te leggen om onze oren te bereiken. Het is het beste om deze reflecties volledig te elimineren, wat meestal neerkomt op breedbandabsorptie. Diffusie zou ook kunnen, maar tenzij een diffusor behoorlijk groot is (enkele feet diep), zal hij niet over het hele frequentiespectrum gelijkmatig presteren. Verschillende diffusors klinken anders en beïnvloeden de hoge tonen op verschillende manieren. Maar nogmaals, het aanpassen van een ruimte is vaak een kwestie van smaak en we hebben zeker klanten die diffusie gebruiken op de reflectiepunten en daar heel blij mee zijn. Ik denk dat dit vooral het geval is in grotere ruimtes waar de reflectiepunten verder weg liggen. Als de reflectiepunten verder weg zijn, betekent dat dat ze zowel zwakker zijn als meer vertraging hebben. Dus voor de zeer sterke, zeer korte vroege reflecties die worden veroorzaakt door muren op minder dan 10' afstand van je (d.w.z. als je symmetrische kamer minder dan 20' breed is), raden we aan om breedbandabsorbers te gebruiken. En hoe dikker, hoe beter.

Maar hoe zit het dan met de rest van de kamer? Er zijn veel opties en aan het einde van dit artikel worden ze een voor een besproken. Maar laten we nu eens holistisch nadenken over een typische behandelingsstrategie voor een kleine kamer, met name wat de hoge tonen betreft. In een kleine kamer zijn basvangers in de hoeken en absorptie op reflectiepunten op de zijwanden, het plafond en de achterwand bijna altijd de belangrijkste strategieën (hoe dikker, hoe beter). Deze maatregelen hebben ook een aanzienlijke invloed op de algehele klankkleur van de kamer bij hoge frequenties.

GIK Acoustics heeft opties die bepalen hoe een basvanger reageert op hoge tonen – de FlexRange® Range Limiter bijvoorbeeld verbetert zowel de basabsorptie als vermindert de absorptie van hoge tonen aanzienlijk. Een range limiter is erg handig in kleine ruimtes; vooral in kleine ruimtes waar het belangrijk is om de sfeer van de hoge tonen te behouden. De Amplitude™ akoestische panelen en onze ingebouwde Scatter Plates bieden meer mogelijkheden om de hoge frequenties te verspreiden of te diffunderen. GIK-producten geven ons dus verschillende opties om de sfeer in de hoge tonen te beïnvloeden met de basisbehandelingen waarvan we al weten dat ze in de ruimte zullen worden aangebracht, dus je bent al goed op weg!

Soms moeten we de rest van de ruimte onbehandeld laten om verschillende ergonomische, ruimtelijke of budgettaire redenen. Maak je geen zorgen, ruimtes met basdemping en reflectievrije zones klinken nog steeds veel beter dan een onbehandelde ruimte! Als je nog niet bekend bent met akoestische behandelingen: deze maken echt een wereld van verschil. Zodra je deze basisstrategieën hebt toegepast en er ruimte in de kamer is om nog meer behandelingen toe te voegen, kunnen we het nog beter maken. Laten we de verschillende opties die we hebben eens nader bekijken.

Optie 0: Laat het onbehandeld

Ik heb dit als optie nul genoemd, omdat de kans groot is dat dit je uitgangspunt is. Hoewel het klopt dat niet elk oppervlak in een ruimte behandeld hoeft te worden, zal het geluidspotentieel van elk oppervlak in de ruimte waarschijnlijk WEL een of andere vorm van behandeling nodig hebben om optimaal tot zijn recht te komen. Natuurlijk zijn er een paar cruciale plekken in de ruimte – zoals hoeken en vroege reflectiepunten – die vrijwel altijd een behandeling nodig hebben; maar ook andere, minder cruciale plekken dragen samen in grote mate bij aan het algehele geluid en de sfeer van de ruimte.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Niet-kritieke plekken. Het is prima om niet-kritieke delen van je kamer onbehandeld te laten, vooral in het begin van het proces. Concentreer je op de meer kritieke plekken, zoals reflectiepunten en hoeken, om het grootste deel van het akoestische ‘zware werk’ voor je kamer gedaan te krijgen.

Optie 1: Volledig bereik (vlakke breedbandabsorptie)

De breedbandabsorptiepanelen van GIK omvatten onze vlaggenschipproducten: de FlexRange® akoestische panelen, FlexRange® basvalpanelen en klassieke akoestische panelen, evenals het Acoustic Art-paneel en diverse verplaatsbare panelen. Al deze producten absorberen hoge frequenties goed – tot onder de 300 Hz – zonder problemen. De dikkere panelen, zoals de FlexRange®-basvalpanelen, breiden de absorptie uit naar lagere frequenties; de dikste varianten absorberen tot onder de 60 Hz, terwijl ze de volledige absorptie van hoge frequenties behouden.

Met (ongeveer) evenveel absorptie van lage en hoge tonen zorgen deze panelen voor het grootste algehele verschil in geluid ten opzichte van een onbehandelde ruimte, omdat ze simpelweg vrijwel alles absorberen wat erop terechtkomt. Dit soort prestaties is absoluut essentieel voor een goed geluid, met name op bepaalde strategische plekken in de ruimte, zoals reflectiepunten op zijmuren en het plafond, waar we reflecties volledig willen elimineren om de helderheid van het systeem te verbeteren. Maar omdat deze panelen op alle frequenties zo effectief zijn, kun je er makkelijk te veel van gebruiken. Te veel breedbandabsorptie in een ruimte zorgt voor een te dof klinkende ruimte, dus je moet voorzichtig zijn met deze panelen. Een beetje is al genoeg.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Eerste reflectiepunten. Het gebruik van breedbandabsorbers om een reflectievrije zone te creëren is een essentiële behandelingsstrategie, die zelfs de beginnende student in ruimteakoestiek al kent.
• Achterwand. Breedband FlexRange®-basvangpanelen zijn een geweldige behandeling voor de achterwand, vooral in heel kleine ruimtes waar de achterwand dichtbij is (minder dan 6' afstand). Maar zelfs in grote, goed uitgeruste ruimtes kun je ze samen met andere diffusieproducten gebruiken om een superieure ruimte te creëren.

Optie 2: FlexRange® Range Limiter (aangepaste breedbandabsorptie)

De Range Limiter van GIK is een geweldige aanvulling op een breedbandige basval. De Limiter voegt een speciaal membraan toe aan een breedbandpaneel, met twee belangrijke functies: het vergroten van de hoeveelheid bas en het verminderen van de hoeveelheid hoge tonen die de basval absorbeert. In kleine ruimtes helpen beide strategieën behoorlijk goed. Basabsorptie is meestal het grootste probleem in een kleine ruimte, dus dit helpt daar behoorlijk bij, terwijl tegelijkertijd de absorptie van hoge tonen wordt verminderd. Hierdoor kun je genoeg basvallen in een ruimte plaatsen om het lage bereik echt op orde te krijgen, zonder dat het bij hoge frequenties te dof klinkt.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Hoekbasvallen. De Range Limiter werkt goed in hoeken (muurhoeken, plafondhoeken en vloerhoeken), of overal waar maximale basabsorptie gewenst is terwijl je de sfeer in de hoge frequenties wilt behouden.

Optie 3: Scatter Plate

De GIK Acoustics Scatter Plate is een beschikbare optie op veel van onze FlexRange®-basvalpanelen. Het is een goede keuze als je de hoge frequenties wilt verstrooien, maar het uiterlijk van het paneel niet wilt veranderen – voor een esthetisch consistent geheel – omdat de Scatter Plate onder de stof zit. De Scatter Plate verbetert ook de basabsorptie een beetje, hoewel niet zo veel als de range limiter, en zorgt door de verstrooiing voor een ander geluid in de hoge tonen. Het ontwerp van de Scatter Plate zorgt voor een geweldige verstrooiing van 2,5 kHz tot en boven 10 kHz, zoals je kunt zien in deze grafiek met verstrooiingscoëfficiënten uit de tests:

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Zijwanden. Gebruik de plaat uit de buurt van reflectiepunten (waar je meestal volledige breedbandabsorptie wilt), maar verder kun je hem bijna overal plaatsen.
• Hoeken. Gebruik de ScatterPlate in hoeken waar verstrooiing van de hoge tonen gewenst is.

Optie 4: Hybride panelen

De Amplitude™-serie van GIK lijkt qua prestaties op de Scatter Plate, maar is iets verfijnder wat betreft diffusie en heeft een ander uiterlijk. Terwijl de Scatter Plate onder de stof wordt geïnstalleerd, is bij de Amplitude™-panelen de diffusorplaat zichtbaar aan de voorkant van het paneel, wat allerlei esthetische mogelijkheden biedt. Amplitude™-panelen zijn verkrijgbaar in de afwerkingen beuken, walnoot, grijze iep, zwart en wit; deze kunnen een mooi contrast vormen met het standaardaanbod van GIK-stoffen, Guilford of Maine (VS) en Camira (Europa).

Bovendien is de voorkant van het Amplitude™-paneel verkrijgbaar met zowel 1-dimensionale (horizontale OF verticale verstrooiing) als 2-dimensionale (horizontale EN verticale verstrooiing) diffusiepatronen, wat nog meer mogelijkheden op het gebied van hoge frequenties biedt. Vergeet niet dat je meestal op een bepaalde afstand van een diffusor moet zitten om hem goed te laten werken, dus verticale diffusie (van de 2D-diffusor) werkt het beste als je hoge plafonds hebt.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Hoeken. Gebruik deze daar waar zowel uitstekende basdemping als de visuele esthetiek en de prestaties op het gebied van hoge frequenties van diffusie vereist zijn.
• Achterste zijwanden. Deze zijn ideaal om flutter-echo’s te onderdrukken en het geluid aan de achterkant van een luisterruimte te verbeteren. Gebruik ze uit de buurt van reflectiepunten (waar je meestal volledige breedbandabsorptie wilt), maar verder kun je ze bijna overal plaatsen.
• Lage plafonds. Gebruik het 1-dimensionale diffusiepatroon als de panelen op oorhoogte hangen en je geen hoge plafonds hebt.
• Hoge plafonds. Gebruik het 2-dimensionale diffusiepatroon voor panelen die niet op oorhoogte hangen, en als je hoge (10-12' of hoger) plafonds hebt.

Optie 5: Evolution PolyFusor

De Evolution PolyFusor is nog een hybride product van GIK dat zowel de bas opvangt als reflecties in de hoge frequenties verspreidt. Poly-diffusors, met hun ronde vorm, klinken anders dan diffusors in QRD-stijl. Vaak presteren ze het best als je ze aan weerszijden kunt flanken met absorbers. Een goed voorbeeld hiervan is een grotere opnamestudio of live-ruimte, waar je ze op oorhoogte kunt afwisselen met absorbers, helemaal rondom de ruimte. Poly-diffusors presteren ook beter in de directe nabijheid van de luisteraar dan apparaten in QRD-stijl, dus deze zijn erg handig in heel kleine ruimtes.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Kleine ruimtes. Evolution PolyFusors zijn een bijzonder goede keuze als de luisteraar dicht bij de plek zit waar de diffusor is gemonteerd, zoals in een luisterruimte met de bank vlak bij de achterwand.
• Grote ruimtes. Evolution PolyFusors werken het beste als ze worden geflankeerd door absorbers, zoals in een live-ruimte waar je PolyFusors en absorberpanelen kunt afwisselen. FlexRange®-basvalpanelen zijn hiervoor een geweldige optie.

Optie 6: GridFusor

De GridFusor is een ideale optie voor plafondroosters, omdat hij zo is ontworpen dat hij eenvoudig in een standaardrooster past. Het is een diffusor in QRD-stijl, met een spiegelbeeldpaar van 13-root diffusors. De GridFusor zorgt voor uitstekende diffusie van 600 Hz tot 5.000 Hz, met extra verstrooiing onder en boven het diffusiebereik.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Suspended ceiling-roosters. De GridFusor is speciaal voor deze toepassing ontworpen en werkt daar fantastisch.
• Muren waar geen basdemping nodig is. De GridFusors kunnen ook aan de muur worden bevestigd en zijn handig op plekken waar basdemping niet nodig is, maar waar je wel iets aan de hoge frequenties wilt doen.

Optie 7: Q7D Quadratic Residue Diffuser

De Q7D Quadratic Residue Diffuser is de topdiffusor van GIK voor situaties waarin prestaties tot in het lagere middenbereik en de bovenste bas nodig zijn. Hij heeft een 7-root well-diffusorontwerp dat begint met verstrooiing bij ongeveer 350 Hz en zorgt voor een effectieve en gelijkmatige verstrooiing tot 3 kHz, met extra verstrooiing tot 7 kHz. Je kunt de Q7D ook in spiegelbeeld tegenover elkaar ophangen om een groter gebied te bestrijken zonder het well-patroon te herhalen, zodat lobvorming wordt voorkomen.

Optimale gebruiksomstandigheden:

• Grotere ruimtes. De Q7D Quadratic Residue Diffuser is ideaal voor grotere ruimtes waar meerdere diffusors nodig zijn om een muur te bedekken, of waar luisteraars zich op meer dan 6' afstand van de geïnstalleerde diffusors bevinden.
• Hoogwaardige afwerking. De Q7D Quadratic Residue Diffuser is ook perfect voor ruimtes waar het uiterlijk net zo belangrijk is als de prestaties. De Q7D is gemaakt van hoogwaardig houtlaminaat, met precisie gesneden door CNC-machines, waardoor extreem nauwe en herhaalbare toleranties mogelijk zijn tegen een zeer scherpe prijs.