Basvallen en inzicht in lage frequenties

GIK Acoustics zet onze serie educatieve video’s voort met ‘Bass Traps & Understanding Lower Frequencies’. In deze video wordt bekeken hoe lage frequenties zich door een ruimte verplaatsen en hoe basvallen deze problemen kunnen oplossen.

Voordat we kunnen vaststellen waar er problemen met de frequentierespons zitten en hoe we die met basvallen kunnen oplossen, moeten we eerst begrijpen hoe geluid zich voortbeweegt en hoe het in je kamer inwerkt.

Hoe lage frequenties zich anders gedragen

Mensen denken vaak dat geluid zich in een rechte lijn voortbeweegt. Bij hoge frequenties klopt dit min of meer; maar naarmate je lager in het frequentiespectrum komt, gedraagt geluid zich minder als een straal en begint het meer als een driedimensionale bol uit te stralen. Bij lagere frequenties komt het geluid dus niet alleen recht op je af, maar omhult het ook voorwerpen in de kamer en kaatst het – of ‘reflecteert’ het – via vloeren, plafonds, zijmuren en voorwanden voordat het weer bij je terugkomt. Al die reflecties komen vanuit verschillende richtingen, op verschillende tijdstippen, met verschillende intensiteiten en in verschillende fasen.

Naast dit vreemde uitstralingspatroon zijn basgolven ook veel langer en veel sterker dan golven met een hogere frequentie, en er is in een doorsnee kamer maar weinig dat dicht genoeg en groot genoeg is om veel invloed te hebben op deze langere, sterkere golven. Ter vergelijking: er zijn heel veel dingen in je kamer die invloed kunnen hebben op midden- en hoge frequenties. Dingen zoals tapijt, apparatuur, meubels, gordijnen, mensen en zelfs lucht kunnen hogere frequenties absorberen of verstrooien, waardoor kamers aanzienlijk meer gedempt klinken in de midden- en hoge frequenties. Mensen en zware meubels kunnen wel enige invloed hebben op lage frequenties; maar om je kamer in balans te brengen, wordt meestal eerst aanbevolen om te beginnen met breedbandige basbeheersing via basvallen.

Waarom de nagalmtijd net zo belangrijk is als de frequentierespons

Als we de akoestiek van een ruimte aanpakken, moeten we niet alleen kijken naar de frequentierespons, maar ook naar de afklinkcurve.

Waarom is de uitklinktijd zo belangrijk? Als een ruimte een perfect vlakke frequentierespons zou hebben, maar de uitklinktijd van de bas tien keer te lang zou zijn, zou je nog steeds geen goede balans, harmonische texturen, beeldvormingssignalen enz. kunnen horen. Bovendien, als de bas te lang door de ruimte blijft weerkaatsen, gaat die vaak interfereren met het directe geluid dat je via je monitoren hoort. Als deze interferentie optreedt, kan dat op constructieve of destructieve wijze gebeuren. Constructieve interferentie veroorzaakt grote pieken in de respons. Destructieve interferentie veroorzaakt grote nulpunten, of dalen, in de respons.

Wat veroorzaakt pieken en dalen in je ruimte

Dit soort pieken en dalen, die voortkomen uit gereflecteerde golven, kunnen om verschillende redenen ontstaan.

• Ze kunnen modaal zijn, wat verwijst naar problemen die puur te maken hebben met de afmetingen van de ruimte.
• Ze kunnen niet-modaal zijn, wat te maken kan hebben met waar je zit.
• Of ten slotte kunnen ze te maken hebben met hoe een luidspreker is geplaatst ten opzichte van de ruimtewanden en je zitplaats, wat fase-gerelateerde responsproblemen kan veroorzaken.