Als mensen bij GIK contact met ons opnemen voor akoestisch advies, hebben we nooit moeite om ze te overtuigen om panelen en diffusors aan de muur en in de hoeken te plaatsen in hun zoektocht naar een beter geluid. Dat is wat iedereen verwacht. Maar vaak, als we het hebben over het aanpassen van het plafond, krijgen we te horen: „Oh… dat kan ik niet doen. Ik wil geen enorme gaten in mijn plafond maken. Is het echt zo belangrijk?“
Kort gezegd: ja. Plafondpanelen zijn vaak de ontbrekende schakel in een verder goed akoestisch behandelde ruimte. Er bestaan veel misvattingen en misverstanden over plafondpanelen die het oordeel van mensen over hun invloed op het geluid in een ruimte beïnvloeden, dus het zou handig zijn om er meer over te weten en te begrijpen wat ze precies doen.
Misvatting 1: Het plafond is anders dan de muren
De eerste misvatting over de noodzaak van plafondpanelen is dat mensen denken dat het plafond anders is dan de zijmuren (of welk ander reflecterend oppervlak dan ook). Hoewel de meeste luidsprekers de verspreiding in het verticale vlak best goed onder controle houden, komt er nog steeds behoorlijk wat energie naar het plafond. Deze reflecties veroorzaken dezelfde soort problemen als de reflecties van de zijwanden: een wazig geluidsbeeld en een gebrek aan helderheid, kamfiltering, een ongelijkmatige frequentierespons en een algemene ‘opgeblazenheid’ in het lage middenbereik. Deze problemen moeten op dit specifieke gebied worden aangepakt en kunnen niet worden gecompenseerd door ergens anders extra akoestische maatregelen te nemen.
Misvatting 2: Reflecties zijn beperkt tot een klein gebied
De tweede misvatting is de aanname dat de reflecties beperkt blijven tot een klein gebied op het plafond, alsof geluid zich alleen in een perfect rechte lijn voortbeweegt, zoals een smalle lichtstraal. Hoewel we wel aanraden om ‘de spiegeltruc’ te gebruiken om je eerste reflectiepunten te vinden, is het nooit zo simpel. Geluid verspreidt zich bij hogere frequenties inderdaad meer als licht (zie afb. 1), maar naarmate de frequentie lager wordt, wordt de spreiding van de luidspreker breder (zie afb. 2 en afb. 3) en wordt deze uiteindelijk omnidirectioneel bij lage frequenties. Bij deze lagere frequenties met bredere spreiding wordt de grootte van de ‘wolk’ erg belangrijk. We kunnen niet zomaar een postzegelgroot stukje akoestische behandeling op het exacte reflectiepunt voor hoge frequenties plakken, want dan negeer je een groot deel van het spectrum en het oppervlak waarvandaan het geluid weerkaatst. Hoe groter de ‘wolk’ kan zijn, hoe beter. Ik geef er de voorkeur aan dat hij minstens zo breed is als de luidsprekers, of zelfs breder, om meer van de ‘rommel’ in het lage middengebied op te ruimen (zie afb. 4 en afb. 5).
Mike Major is al meer dan 35 jaar opnametechnicus. In die tijd raakte hij gefascineerd door akoestiek en het streven naar ‘beter geluid’. Mike is ook de auteur van het boek ‘Recording Drums: The Complete Guide’. Hij is al acht jaar akoestisch specialist en werkt sinds 2018 voor GIK.
Zonder deze plafondbehandelingen zal het geluid niet alleen last hebben van beeld- en ‘hoogte’-problemen, maar zal er ook een merkbare ‘piek’ in de frequentierespons zitten ergens tussen 110 Hz en 160 Hz. Deze probleemfrequenties vallen samen met de typische plafondhoogte in de meeste ruimtes, tussen ongeveer 10,25 voet (110,24 Hz) en 7,06 voet (160 Hz). De problemen doen zich ook voor bij hogere plafonds, maar de afwijkingen in de frequentierespons zijn sterker bij lagere plafonds.
Onze laatste misvatting is dat de dikte van de ‘cloud’ niet belangrijk is. De meeste mensen vinden het prima om een paneel van 1” of 2” aan het plafond te hangen, maar staan minder open voor iets dikker, zoals onze FlexRange® Bass Trap Panels. Dit komt weer door de terughoudendheid om dingen aan het plafond te hangen en hoe opvallend een dik paneel er aan het plafond uit kan zien. Als je kiest voor dunnere panelen zoals de FlexRange® Acoustic Panels, de Classic Acoustic Panels of zelfs de 1” Razor, kun je reflecties in het midden- en hoogfrequentiebereik prima verminderen en elimineren, maar het heeft geen effect op de lage middentonen of de bas – en je blijft zitten met die ‘bult’ in het lage middenbereik die op geen enkele andere manier opgelost kan worden. Natuurlijk heb je in een kamer met een laag plafond geen andere keuze dan iets dunders te gebruiken, maar het is belangrijk om het dikste paneel te gebruiken dat erin past (of dat je kunt verdragen).
Ook al heeft dit allemaal betrekking op het gebied boven het bureau (of voor de luidsprekers in een luisterkamer of thuisbioscoop), het plaatsen van ‘clouds’ op andere plekken in de kamer helpt ook. Zoals James in zijn tip al zei: meer dekking is altijd beter dan minder dekking, en dat geldt vooral bij lagere frequenties. Hoe meer, hoe beter!
Voor advies over jouw specifieke ruimte kun je ons formulier ‘Ruimteadvies’ invullen om in contact te komen met een van onze ontwerpers, die graag al je vragen beantwoordt!
Mike Major is al meer dan 35 jaar opnametechnicus. In die tijd raakte hij gefascineerd door akoestiek en het streven naar ‘beter geluid’. Mike is ook de auteur van het boek ‘Recording Drums: The Complete Guide’. Hij is al acht jaar actief als akoestiekprofessional en werkt sinds 2018 voor GIK.
Share:
Het belang van het dekkingsgebied met James Lindenschmidt
Uitleg over diffusieconcepten