Opstelling van een opnamestudio op afstand

Een studio is een plek

Ik was laatst onderweg naar een opnameopdracht op een afgelegen plek, en ik stond er versteld van hoe weinig apparatuur ik mee hoefde te nemen. Ik ging een zanger/gitarist opnemen, en we waren van plan om alle nummers live in één take op te nemen, zonder overdubs. Mijn favoriete techniek hiervoor is om drie microfoons te gebruiken: twee om een mooie brede stereo-opname van de gitaar te krijgen, waarbij er in het midden genoeg ruimte overblijft voor de zangmicrofoon. Als het kan, neem ik ook een DI-signaal van de akoestische gitaar op, zodat ik bij het mixen meer flexibiliteit heb – meestal om wat meer lage tonen toe te voegen als het om een solo-opname gaat. Dus nam ik drie van mijn favoriete microfoons mee, kabels en statieven daarvoor, mijn USB-interface met vier microfooningangen, mijn laptop en wat draagbare akoestische panelen om een fijne plek te creëren om op te nemen. Alles behalve de microfoonstatieven en de akoestische panelen paste in mijn laptoptas. Dit is een behoorlijke verandering ten opzichte van hoe het was toen ik in de jaren ’90 voor het eerst echt studiowerk ging doen, op iets beters dan een vier-sporen cassetterecorder.

Natuurlijk is het concept van draagbare opnames niet nieuw; eind jaren veertig en begin jaren vijftig nam Les Paul, zoals bekend, zijn ‘sound-on-sound’-bandrecorder mee op tournee, zodat hij en Mary Ford onderweg opnames konden maken in hun hotelkamers. Maar de technologie van vandaag is zeker zowel krachtiger als draagbaarder dan ooit tevoren in de geschiedenis.

Hoe geweldig dit allemaal ook is, de spullen in mijn laptoptas zijn geen studio. Het is gewoon een hoop opnameapparatuur. Zoals ik al zei in ‘Kan ik niet gewoon met een koptelefoon mixen?’, is een studio een plek met een specifieke reeks kenmerken: we moeten opnames kunnen maken zonder dat externe geluiden in de microfoons binnendringen of andere mensen storen, en we moeten een nauwkeurige luisteromgeving hebben, zowel qua frequentierespons als qua geluidsbeeld, zodat we goed kunnen beoordelen wat we horen en de juiste mixbeslissingen kunnen nemen. En hoewel een ruimte die vanaf het begin akoestisch is ontworpen om geweldig te klinken ideaal is, kunnen we nog steeds veel doen – zelfs met slechts een paar draagbare panelen – om het geluid van onze opnames in onbehandelde ruimtes te verbeteren.

Een eigen kamer?

Aan de vooravond van de Grote Depressie schreef Virginia Woolf in *A Room Of One’s Own* dat een plek van eenzaamheid, vrij van afleiding, essentieel is om creativiteit te laten bloeien. Hoewel ze de feministische strijd van die tijd in gedachten had, en niet de geluidsopnametechnologie van 2016, denk ik dat haar stelregel geldt voor alle creatieve mensen en bezigheden. Het is zeker zo dat zelfs een kleine ruimte die speciaal is ingericht voor geluidsproductie de kwaliteit van ons werk enorm kan verbeteren. Akoestische behandeling speelt een grote rol bij het creëren van zo’n ruimte, want dit maakt pas echt het verschil, zowel voor de nauwkeurigheid van het monitoren als voor de kwaliteit van microfoonopnames. Omdat de ruimte speciaal voor audiowerk is bedoeld, kunnen we alles zo inrichten dat zowel het geluid als de creatieve flow optimaal zijn. Bovendien kunnen we prioriteit geven aan akoestische behandeling door belangrijke panelen op cruciale plekken te plaatsen, zodat ze onze audio zo goed mogelijk ondersteunen.

Dit is een geweldige optie voor wie de luxe heeft van een extra kamer, en het verklaart de opmars van de projectstudio in de afgelopen 20 jaar. De technologie is zo compact en betaalbaar geworden dat mensen een projectstudio in hun slaapkamer kunnen inrichten.

Projectstudio’s blijven vandaag de dag de belangrijkste bron van inkomsten voor GIK Acoustics. We hebben er al duizenden akoestisch behandeld en mensen in staat gesteld hun geluidskwaliteit en werkprocessen te verbeteren met ons brede aanbod aan akoestische oplossingen. Neem zoals altijd contact met ons op als je hulp wilt bij het ontwerpen van de akoestische behandeling voor je projectstudio, of verdiep je gewoon in alle informatie op onze website en stel je eigen strategie samen.

Maar zelfs als je geen permanente toegang hebt tot een extra kamer voor een volledig akoestisch behandelde projectstudio, kan GIK Acoustics je nog steeds helpen.

Draagbare akoestiek: ter plekke een plek creëren

Zelfs bij opnames op locatie kunnen we nog steeds veel doen om een plek te creëren. Aan het begin van dit artikel vertelde ik al dat ik onlangs wat akoestische panelen had meegenomen naar een sessie. Dat doe ik altijd bij opnames op locatie, omdat het echt helpt om de opnames te verbeteren. Mijn favoriete panelen om mee te nemen zijn tegenwoordig de nieuwe Portable Isolation Booth van GIK, omdat ze klein genoeg opgevouwen kunnen worden om in een auto te passen, en toch behoorlijk wat oppervlakte bieden als ze zijn opgezet. Ik heb er twee, wat me enorm veel flexibiliteit geeft.

Voor opnames kan ik ze op allerlei manieren gebruiken. Ik kan ze ook allebei samen opzetten, waardoor een grote ‘cabine’ ontstaat, zoals je hier ziet:

Als ik maar één artiest opneem, is dit mijn favoriete optie, omdat het zo goed werkt. Er is ruimte tussen de twee panelen om de boomarm van de microfoonstandaard te plaatsen, waardoor de artiest ruim de plek heeft in de booth. En er is zoveel oppervlakte (elke PIB is ongeveer 23 vierkante voet, dus twee samen is zo’n 46!) dat ik veel meer controle heb over de ruimteklank. Meestal zet ik de panelen zo dicht mogelijk bij de artiest om de opname ‘droog’ te maken, zodat ik tijdens het mixen een zo puur mogelijk en zo min mogelijk gekleurd geluid als uitgangspunt heb. Als de ruimtelijke klank interessant is, zet ik soms ook een ruimtemicrofoon op, buiten het PIB-gebied, om die ook vast te leggen. Zo heb ik meer opties tijdens het mixen. Op deze manier kan ik precies bepalen hoeveel van de ruimtelijke klank ik in de mix wil verwerken. Ik kan ook de klankkleur van de ruimte-ambiance bepalen en deze naar behoefte aanpassen of versterken. In de meeste gevallen, als ik de opgenomen ruimtegeluid gebruik, wordt die tijdens de mix flink bewerkt, zeker met EQ (meestal zowel een hoog- als laagdoorlaatfilter, met ook wat aanpassingen in het middenbereik), soms met compressie, en soms stuur ik deze brontrack door een andere reverb-plugin om het geluid wat voller te maken. Deze aanpak biedt zoveel mogelijkheden om de mix vorm te geven, dat we kunnen doen wat het nummer het beste dient, en daar gaat het toch om, toch?

Meerdere artiesten

Als er twee artiesten zijn, kan ik elk van hen een eigen, kleinere ruimte geven met één PIB, zoals je hier ziet:

Voor gitaaropnames houd ik de booth meestal ingeklapt en zet ik hem rond de muzikant op (zoals hierboven te zien) voor akoestische gitaar, of rond de versterker voor elektrische gitaar. Door de PIB in te klappen ontstaat een dikker paneel dat beter presteert bij lage frequenties, en er is nog steeds voldoende absorberend oppervlak dichter bij de grond, op de hoogte van het instrument. Als de muzikant staand speelt, kan ik de PIB makkelijk uitklappen voor maximale hoogte en dat werkt prima.

De PIB’s zorgen op zichzelf al voor betere isolatie tussen de twee muzikanten, en in combinatie met slimme microfoontechniek – waarbij je alles zo opstelt dat het nulpunt van de microfoon van de ene muzikant op de andere gericht is – kun je een verbluffende isolatie bereiken.

Als je vervolgens ter plekke via luidsprekers terugluistert, kun je de PIB’s links en rechts van je opstelling gebruiken om vroege reflecties te absorberen en je monitorgeluid scherper te maken.

Voor meer informatie over de voordelen van het gebruik van de PIB om meer ruimte in je opnames te creëren, bekijk dan de recente video en het artikel waarin dieper wordt ingegaan op microfoontechniek en ruimteakoestiek:

Andere opties

GIK Acoustics heeft naast de PIB nog verschillende andere opties. Ons Screen Panel is dunner wanneer het is ingeklapt, maar klapt niet verticaal in, waardoor het altijd 6’ hoog blijft. Voor sommige mensen kan dit een goed alternatief zijn, omdat het een andere vorm heeft en op vrijwel precies dezelfde manier kan worden gebruikt als de PIB. Ons FreeStand Acoustic Panel en FreeStand Bass Trap zijn waarschijnlijk niet zo draagbaar als de PIB of het Screen Panel, maar zijn fantastische opties voor thuisopname-opstellingen waarbij alle akoestische materialen moeten worden opgeborgen als ze niet in gebruik zijn. Elk FreeStand-paneel is 5’ hoog. Je kunt de dikkere panelen in hoeken gebruiken als basvallen, en de dunnere panelen werken goed bij zowel de hierboven genoemde opname- als reflectiepuntstrategieën.

Net als veel andere geluidsmensen ben ik een grote fan van alles wat de sfeer van een opnamesessie optimaal maakt. Dit heeft bijna altijd te maken met de ruimte; het geluid moet er natuurlijk zijn, maar muzikanten reageren vaak positief op alles wat de zintuigen meer prikkelt. Geurkaarsen of wierook (bij ons thuis ‘stankpurty’ genoemd), aangepaste verlichting (dimmers, kaarsen), vloerkleedjes en natuurlijk dat studio-icoon, de lavalamp, zijn allemaal veelgebruikte manieren waarop producers en technici sfeer creëren voor een opnamesessie. Alles wat zo’n ruimte creëert die bevorderlijk is voor de creatieve flow en de zintuigen prikkelt, leidt vaak tot betere opnames. Dus als je zelfs maar een tijdelijke opnamruimte inricht, vergeet dan niet het belangrijkste van onze zintuigen tijdens een opnamesessie: gebruik waar mogelijk akoestische aanpassingen.

Bij twijfel: vraag om hulp

Zoals altijd helpen we je graag om het geluidspotentieel van je ruimte en je opnames te maximaliseren met onze jarenlange ervaring en gepatenteerde GIK Acoustic-oplossingen. Neem contact met ons op voor gratis akoestisch advies.