Basisprincipes van het inrichten van een ruimte

Bij GIK snappen we dat de wereld van de geluidswetenschap best duister en intimiderend kan zijn. Of dat het in ieder geval gewoon veel tijd kost om door alle informatie te spitten om te vinden wat je nodig hebt. Wij zijn er om je door de wirwar heen te loodsen. Dit artikel geeft je een algemeen overzicht van de inrichting van je ruimte, met name de plaatsing van je luidsprekers, je luisterpositie en akoestische maatregelen – of het nu gaat om akoestische panelen, basvallen of diffusors. Omdat we op onze site al artikelen hebben over veel van deze onderwerpen, vind je overal links als je diepgaande artikelen over bepaalde onderwerpen wilt lezen.

Je opstelling positioneren

Een goede opstelling in je kamer heeft een enorme invloed op de akoestische problemen waarmee je te maken krijgt. Sommige akoestische problemen in kamers zijn puur te wijten aan de opstelling en kunnen alleen worden opgelost door je apparatuur op de juiste manier in de kamer te plaatsen. Bovendien helpt het vinden van de beste luidspreker- en luisterposities in de kamer je om het maximale uit je apparatuur en de akoestische maatregelen in de ruimte te halen.

In de meeste kamers kun je het beste zo gaan zitten dat je naar de korte muur kijkt, met de lange muren aan je zijkanten. Deze opstelling biedt meer flexibiliteit bij het plaatsen van je luidsprekers en je luisterpositie in de kamer, en zorgt er ook voor dat je verder weg zit van scherpe reflecties van de achterwand. Het is ook heel belangrijk om zowel de luidsprekers als je luisterpositie in het midden van de kamer te plaatsen. Bekijk onze video ‘De luisterplek bepalen’.

Het is aan te raden om te beginnen met experimenteren met een luisterpositie op ongeveer 35% – 40% van de lengte van de kamer, gemeten vanaf de voorwand (of op dezelfde afstand van de achterwand voor een thuisbioscoop of sommige tweekanaalsruimtes). Binnen dit bereik vermijd je de grootste dalen en pieken van de ruimtemodi. Je wilt zeker niet in het midden van de lengte van de kamer zitten, en je wilt ook niet dichter dan een paar feet bij een kamergrens zitten. Bekijk ook ons artikel "Algemene don’ts bij het inrichten van je kamer" voor andere problemen die je moet vermijden, vooral als je een thuisbioscoopkamer hebt.

Het plaatsen van luidsprekers kan lastig zijn en vergt vaak veel vallen en opstaan. Er zijn echter enkele algemene richtlijnen die het proces kunnen versnellen. Allereerst moet je ons gedetailleerde artikel ‘Monitor Positioning’ lezen om een goed beeld te krijgen van waar je moet beginnen. Houd in gedachten dat je de luidsprekers meestal zo ver mogelijk op gelijke afstand van de respectievelijke zijwanden wilt plaatsen – als je linkerluidspreker drie feet van de linkerwand staat, wil je dat je rechterluidspreker ook drie feet van de rechterwand staat.

Veel fabrikanten van monitoren raden aan om je monitoren zo ver mogelijk van een muur vandaan te zetten. Dit is echter niet altijd het beste advies. In de meeste kleine ruimtes is het juist de allerbeste positie om de luidsprekers direct tegen de muur te plaatsen. Over het algemeen moet je vermijden dat je luidsprekers tussen de 12" en 30" van de voorwand staan, tenzij je de ruimte direct achter de luidsprekers akoestisch behandelt. Anders kun je uitdovingen en pieken in de respons krijgen door reflecties van de voorwand. Dit fenomeen staat bekend als Speaker Boundary Interference Response, of kortweg SBIR. Je kunt hier meer lezen over SBIR.

We raden meestal aan om je luidsprekers op speciale standaards te zetten in plaats van ze op je bureau te laten staan. Door je luidsprekers op eigen standaards te zetten, heb je meer vrijheid om ze perfect te positioneren, en het helpt ook om de luidsprekers los te koppelen van een resonerend bureau. Maar als de luidsprekers toch op een bureau of tafel komen te staan, moet je ze absoluut loskoppelen. Wij raden de isoAcoustics-bureaustandaards aan, omdat ze een geweldig R&D-team hebben en de standaards uitgebreid zijn getest – precies zoals wij graag zaken doen.

Vroege reflecties

Een van de eerste zaken die we altijd aanraden om in een ruimte aan te pakken, zijn de vroege (eerste) reflectiepunten. Vroege reflectiepunten zijn de eerste punten op je zijwanden, vloer en plafond waar reflecties kunnen weerkaatsen en terugkomen naar je luisterpositie. Deze reflecties zijn luid en snel, waardoor ze veel interferentie veroorzaken van de lage middentonen tot de hoge frequenties en kunnen leiden tot onregelmatige pieken in de respons en vervaging van de dynamiek. Gelukkig zijn reflectiepunten makkelijk aan te pakken met een paar akoestische panelen op de juiste plekken. We hebben een artikel geschreven over vroege reflectiepunten dat je kunt lezen, en we hebben ook een video over hoe je je eerste reflectiepunten kunt vinden

Problemen met de bas

Er zijn veel verschillende soorten problemen met lage frequenties in ruimtes, maar de meeste komen neer op dalen in de respons (wat leidt tot een gebrek aan lage tonen) en pieken in de respons (wat leidt tot een modderig of dreunend geluid), of een combinatie van beide. De grootste oorzaak van ongelijkmatige basweergave in de meeste ruimtes zijn de ruimtemodi, die staande golven veroorzaken. Het kan lastig zijn om de bas goed aan te pakken, en daarom hebben we veel informatie en verschillende producten die speciaal zijn ontworpen voor problemen met de lage tonen. Meestal proberen we minstens twee hoeken te behandelen met basvallen die van vloer tot plafond zijn geplaatst, en indien mogelijk meer hoeken; samen met basvallen op de achterwand. We hebben een video over basvallen waarin de basisprincipes worden uitgelegd. We raden je ook aan om onze artikelen „Hoe basvallen werken“ en „Inzicht in verschillende basvallen“ te lezen, zodat je een goed beeld krijgt van hoe je met verschillende basproblemen om kunt gaan. Daarnaast hebben we een uitgebreid artikel over de uitdovingskarakteristiek van ruimtes – hoe geluid in de ruimte wegsterft – wat een heel handig hulpmiddel kan zijn om de lagefrequentieproblemen in de ruimte te beoordelen: „Inzicht in uitdovings tijden“.

Late reflecties

Nagalm en flutter-echo zijn de makkelijkst te herkennen problemen in elke ruimte, en komen vooral veel voor in ruimtes met veel lege wandoppervlakken en harde oppervlakken. Beide problemen aanpakken kan echter eenvoudig zijn. Nagalm kun je simpelweg onder controle houden door geschikte akoestische panelen min of meer gelijkmatig verspreid door de ruimte te plaatsen, voor een algemene demping. Je kunt nagalm echter ook aanpakken met diffusie, waardoor de overtollige nagalm wordt omgezet in een meer gecontroleerde ambiance in plaats van de geluidsenergie te verwijderen. Flutter-echo treedt specifiek op tussen twee willekeurige vlakke, parallelle muren en komt meestal voor in de bovenste helft van de meeste ruimtes, omdat het geluid daar niet wordt onderbroken door bureaus, stoelen, versterkers enz. Je kunt dit aanpakken met absorptie of diffusie. Net als bij nagalm is diffusie soms de voorkeur als je het geluid wilt beheersen zonder het te dempen. Bekijk voor meer info over diffusie onze video ‘Hoe diffusie werkt’.

Een nieuwe basis

Het is belangrijk om in elke ruimte een sterke basis te hebben om op voort te bouwen. Als de opstelling in de ruimte niet optimaal is, zullen de resultaten niet zijn zoals verwacht en kunnen er problemen ontstaan. Aan de andere kant: als aan de bovenstaande algemene richtlijnen wordt voldaan en je ze begrijpt, zal het opsporen van secundaire problemen en het vinden van oplossingen veel minder lastig en duur zijn. Natuurlijk zijn sommige van deze suggesties in de praktijk niet in alle ruimtes toepasbaar. Als er een deur aan je linkerkant zit, of als je achterwand schuin loopt, rijzen er vragen. Gelukkig zijn wij er om je te helpen.

Wil je het perfecte behandelplan voor jouw ruimte? Praat dan eens met een van onze akoestische experts – het is gratis.