Nu GIK Acoustics met de Gotham Primitive Root Diffuser en de Amplitude™ Acoustic Panels de wereld van tweedimensionale diffusie is binnengestapt, is het geen wonder dat mensen vragen stellen over de verschillen tussen eendimensionale (1D) en tweedimensionale (2D) diffusie. Dit artikel bouwt voort op de eerdere artikelen ‘Hoe diffusie werkt’, ‘Diffusie ontcijferd’ en ‘Een goed uitgebalanceerde audiokamer’ en biedt je de ‘Diffusion Dimension Download’.
T
Er bestaan veel misvattingen over 1D- en 2D-diffusors – meestal willen mensen weten: „welke is beter?“ Natuurlijk is er geen eenduidig antwoord; als dat wel zo was, zouden mensen alleen het ene type diffusor bouwen en het andere niet. De waarheid is dat de verschillen tussen 1D- en 2D-diffusors subtieler zijn dan je zou denken. Hoewel de ene misschien geschikter is voor een bepaalde toepassing, is er behoorlijk wat overlap tussen de twee, en veel daarvan komt neer op een kwestie van smaak. 1D- en 2D-diffusors klinken anders, in veel gevallen heel subtiel, en verschillende luisteraars kunnen verschillende voorkeuren hebben.
Omhoog-omlaag, links-rechts
De eenvoudigste uitleg is dat 1D of 2D aangeeft in hoeveel vlakken de diffusor het geluid verspreidt. 1D-diffusors zoals de Q7D Quadratic Residue Diffuser, de GridFusor, de Evolution PolyFusor of de 1D Amplitude™ Acoustic Panels verspreiden het geluid in slechts één vlak — links/rechts als ze verticaal zijn gemonteerd, of boven/onder als ze horizontaal zijn gemonteerd. Als je naar een grafiek van de prestaties van deze diffusor zou kijken, zou die hemicilindrisch zijn, wat betekent dat hij de vorm van een halve cilinder heeft. Om je deze vorm voor te stellen, denk je aan de Evolution PolyFusor:
2D-diffusors zoals de Gotham Primitive Root Diffuser of de Amplitude™ Acoustic Panels verspreiden het geluid over beide vlakken: links/rechts en omhoog/omlaag. De prestatiegrafiek van een 2D-diffusor is hemisferisch, niet halfrond. Met andere woorden: hij heeft de vorm van een halve bol.
Let op: een halve cilinder heeft meer inwendig volume dan een halve bol van dezelfde grootte (dat wil zeggen: de platte kant van beide figuren). Dit betekent dat de 1D-diffusors eigenlijk efficiënter zijn en in totaal meer diffusie produceren dan 2D-diffusors, hoewel de diffusie beperkt blijft tot dat ene vlak. 2D-diffusors hebben daarentegen iets meer inherente absorptie (alle diffusors hebben ook een klein beetje absorptie), dus de totale prestaties liggen dichter bij elkaar dan je zou denken, vooral bij de Alpha Panels die op zichzelf ook al behoorlijk wat absorptie hebben.
Wat betekenen deze afwegingen dan voor het akoestisch ontwerp? Laten we eens kijken naar twee verschillende voorbeelden van de afwegingen tussen 1D- en 2D-ontwerpen. Stel je twee ruimtes voor die baat hebben bij diffusie: de eerste is de achterwand van een controlekamer/luisterruimte. De tweede is het plafond van een livekamer in een studio. Dit zijn slechts twee van de talloze scenario’s waarin diffusie veel kan helpen. Deze zijn gekozen omdat het veelvoorkomende problemen zijn en omdat ze het verschil tussen 1D- en 2D-diffusie heel goed illustreren.
Scenario controlekamer/luisterruimte
In het scenario met de controlekamer/luisterruimte is de functie van de ruimte om een nauwkeurige luisteromgeving te bieden, zodat de technicus effectief kan werken. De posities van alle luidsprekers en de ‘sweet spot’ liggen in zo’n ruimte vast; de hele ruimte is ingericht om de luisteromgeving te optimaliseren voor nauwkeurigheid en geluid zonder afleiding. En we weten dat als de luidsprekers naar de achterwand zijn gericht, er veel reflecties vanaf die wand terug naar onze oren komen. Diffusie is een effectieve manier om met deze reflecties om te gaan; maar wat voor soort diffusie moeten we gebruiken?
Omdat we weten waar het geluid vandaan komt en we de diffusie zo groot mogelijk willen maken, is de achterwand van een luisterruimte een uitstekende plek voor 1D-diffusie. Dit type diffusor zorgt voor de maximale totale diffusie en is effectief precies daar waar we het nodig hebben ten opzichte van de geluidsbron (dus de luidsprekers).
Let er echter op dat je hier net zo goed 2D zou kunnen gebruiken. Het verschil in geluid zou subtiel zijn, met iets minder diffusie en iets meer absorptie. In sommige gevallen, vooral in kleine kamers, zou deze balans gunstiger zijn.
Scenario in een livekamer
Laten we nu eens kijken naar het scenario in een live-ruimte. Met ‘live-ruimte’ bedoel ik niet zozeer een ‘live’ of nagalmend geluid, maar eerder een ruimte waar live muziek wordt gespeeld met de bedoeling die op te nemen. Dat is de functie ervan: goed klinken voor het opnemen van een breed scala aan instrumenten. In een opnamestudio hebben we geen vaste posities voor de geluidsbronnen. De ene sessie nemen we misschien een solozanger of -instrumentalist op. Misschien nemen we een drumstel op. Of een volledige band of een ensemble. Elke opnamesessie heeft andere opstellingen en instellingen. En elk instrument dat wordt opgenomen, heeft zijn eigen microfoonopstelling.
Omdat geluid overal in de ruimte vandaan kan komen, is het plafond van een live-ruimte een uitstekende plek voor 2D-diffusie. Hoewel er bij 2D-units misschien minder totale diffusie is, presteert het in deze toepassing goed, ongeacht waar instrumenten en microfoons in de ruimte staan, wat 2D hier een voordeel geeft.
Maar nogmaals, 1D kan nog steeds worden gebruikt, vooral als de posities van de geluidsbronnen beperkter zijn en je daar rekening mee kunt houden (zoals in een kleinere opnamekamer, wat vaak voorkomt in thuisstudio’s).
Esthetische verschillen
Het zou dom zijn om te doen alsof esthetische verschillen geen rol spelen. Skyline-diffusie is hier een goed voorbeeld van. Skyline-diffusoren zijn heel bekend en veel mensen vinden ze er echt mooi uitzien. Voor anderen vormen de iconische roosters van een 1D-kwadratische diffusor juist de achterwand van de klassieke controlekamers. Hoewel er zeer reële prestatieverschillen bestaan tussen 1D- en 2D-diffusoren, is er ook aanzienlijke overlap. Het omgaan met deze verschillen draait meer om het optimaliseren van de strategie dan om dealbreakers waarbij de verkeerde keuze betekent dat de strategie mislukt. Dus als je de uitstraling van de ene echt mooier vindt dan die van de andere, is er ruimte voor flexibiliteit.
Bij twijfel: vraag om hulp
Zoals altijd helpen we je graag bij het uitstippelen van de beste manier om diffusie toe te voegen aan je akoestische behandelingsstrategie met behulp van gepatenteerde GIK Acoustic-oplossingen. Praat met een van onze akoestische experts — het is gratis.
Share:
Leren luisteren: akoestiek en de luisterervaring
Een opnamestudio inrichten